കുട്ടികളിലെ ശ്വാസംമുട്ടലും അമിത തളർച്ചയും: ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
കുട്ടികളിൽ പനിയും ശരീരവേദനയും വരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. വിശ്രമവും കൃത്യമായ മരുന്നുകളും ലഭിച്ചാൽ മിക്കവാറും കുട്ടികൾ വേഗത്തിൽ സുഖം പ്രാപിക്കുകയും പഴയതുപോലെ ഊർജ്ജസ്വലരാവുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ, പനിയോടൊപ്പം അസാധാരണമായ തളർച്ചയും ശ്വാസതടസ്സവും പ്രകടമാകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് നിസ്സാരമായി തള്ളിക്കളയരുത്. ഹൃദയപേശികളിൽ നീർവീക്കം ഉണ്ടാക്കുന്ന ‘അക്യൂട്ട് മയോകാർഡൈറ്റിസ്’ എന്ന ഗൗരവകരമായ രോഗാവസ്ഥയുടെ മുന്നറിയിപ്പുകളാകാം ഇവ. കുട്ടികളിൽ പെട്ടെന്ന് മൂർച്ഛിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ഈ രോഗം കൃത്യസമയത്ത് കണ്ടെത്തി ചികിത്സിച്ചില്ലെങ്കിൽ ജീവൻ തന്നെ അപകടത്തിലായേക്കാം. രോഗം സങ്കീർണ്ണമാകുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഹൃദയത്തിന്റെയും ശ്വാസകോശത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനം നിലനിർത്താൻ ഇ.സി.എം.ഒ (ECMO) പോലുള്ള നൂതന ചികിത്സാ സൗകര്യങ്ങൾ ആവശ്യമായി വരാറുണ്ട്.
എന്താണ് അക്യൂട്ട് മയോകാർഡൈറ്റിസ്?
ഹൃദയത്തിന്റെ ഭിത്തികളെ ആവരണം ചെയ്തിരിക്കുന്ന പേശികളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പെട്ടെന്നുള്ള വീക്കത്തെയാണ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ മയോകാർഡൈറ്റിസ് എന്ന് പറയുന്നത്. ഹൃദയത്തിന്റെ പമ്പിങ് പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് രക്തം എത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ പേശികളിൽ നീർവീക്കം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ഹൃദയത്തിന്റെ ഈ പ്രവർത്തനക്ഷമത താളംതെറ്റുന്നു. ഇത് ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ രക്തം പമ്പ് ചെയ്യാൻ ഹൃദയത്തിന് സാധിക്കാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. രോഗത്തിന്റെ తీవ్రതയനുസരിച്ച് നേരിയ ശാരീരിക അസ്വസ്ഥതകൾ മുതൽ ഹൃദയസ്തംഭനം വരെയുള്ള ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഇതിന് കാരണമാകാം.
കുട്ടികളിൽ ഈ രോഗം വരാനുള്ള കാരണങ്ങൾ
വൈവിധ്യമാർന്ന കാരണങ്ങളാൽ ഹൃദയപേശികളിൽ വീക്കം സംഭവിക്കാം. അതിൽ പ്രധാനം അണുബാധകളാണ്:
- വൈറൽ അണുബാധ: കൊക്സാക്കിവൈറസ്, അഡിനോവൈറസ്, ഇൻഫ്ലുവൻസ പോലുള്ള വൈറസുകൾ മയോകാർഡൈറ്റിസിന് വഴിയൊരുക്കാം. കോവിഡ്-19 ബാധയ്ക്ക് ശേഷവും ചില കുട്ടികളിൽ ഈ രോഗം കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്.
- മറ്റ് അണുബാധകൾ: ചിലയിനം ബാക്ടീരിയകളും ഫംഗസുകളും ഹൃദയപേശികളെ ബാധിച്ചേക്കാം.
- പ്രതിരോധസംവിധാനത്തിലെ തകരാറുകൾ: ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധ സംവിധാനം തെറ്റായി സ്വന്തം കോശങ്ങളെ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ ഹൃദയപേശികളിൽ നീർവീക്കം ഉണ്ടാകാം.
- മരുന്നുകളോടുള്ള പ്രതികരണം: അപൂർവ്വമായി ചില മരുന്നുകൾ ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന പാർശ്വഫലങ്ങളും കാരണമാകാം.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ലക്ഷണങ്ങൾ
കുട്ടികളുടെ പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് രോഗലക്ഷണങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. സ്വന്തം ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കൃത്യമായി പറയാൻ കഴിയാത്ത കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ രക്ഷിതാക്കൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കണം. താഴെ പറയുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ജാഗ്രത പാലിക്കുക:
- പനി മാറിയ ശേഷവും വിട്ടുമാറാത്ത കടുത്ത തളർച്ച.
- സാധാരണയേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ശ്വാസമെടുക്കുകയോ ശ്വാസംമുട്ടൽ അനുഭവപ്പെടുകയോ ചെയ്യുക.
- നെഞ്ചിൽ വേദനയോ അസ്വസ്ഥതയോ തോന്നുക.
- ഹൃദയമിടിപ്പ് അമിതമാവുകയോ ക്രമരഹിതമാവുകയോ ചെയ്യുക.
- ഭക്ഷണം കഴിക്കാനോ പാൽ കുടിക്കാനോ വിസമ്മതിക്കുക.
- കൈകാലുകൾ തണുത്ത് മരവിക്കുക, ശരീരത്തിൽ നീർവീക്കം കാണുക.
- തലകറക്കം അല്ലെങ്കിൽ ബോധക്ഷയം അനുഭവപ്പെടുക.
ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ യാതൊരു കാലതാമസവും കൂടാതെ ഉടൻ തന്നെ ആശുപത്രിയിൽ എത്തിക്കുക.
എന്താണ് ഇ.സി.എം.ഒ (ECMO)?
മയോകാർഡൈറ്റിസ് മൂലം ഹൃദയത്തിന്റെ പമ്പിങ് കഴിവ് ഗണ്യമായി കുറയുകയും മരുന്നുകൾ ഫലിക്കാതെ വരികയും ചെയ്യുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ജീവൻരക്ഷാ മാർഗ്ഗമാണ് ഇ.സി.എം.ഒ (Extracorporeal Membrane Oxygenation). ഹൃദയത്തിനും ശ്വാസകോശത്തിനും താൽക്കാലികമായി വിശ്രമം നൽകി, പുറത്തുനിന്നുള്ള യന്ത്ര സഹായത്തോടെ ശരീരത്തിൽ ഓക്സിജൻ എത്തിക്കുകയാണ് ഇതിലൂടെ ചെയ്യുന്നത്. രക്തം യന്ത്രത്തിലൂടെ കടത്തിവിട്ട് അതിലെ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് നീക്കം ചെയ്ത് ഓക്സിജൻ സമ്പുഷ്ടമാക്കി വീണ്ടും ശരീരത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ഹൃദയത്തിന് സുഖം പ്രാപിക്കാൻ ആവശ്യമായ സമയം ലഭിക്കുകയും പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ചികിത്സാ രീതി
രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചാൽ പീഡിയാട്രിക് ഇന്റൻസീവ് കെയർ യൂണിറ്റിൽ (PICU) പീഡിയാട്രിക് കാർഡിയോളജിസ്റ്റുകളുടെയും തീവ്രപരിചരണ വിദഗ്ധരുടെയും മേൽനോട്ടത്തിലായിരിക്കും ചികിത്സ. രോഗാവസ്ഥയുടെ ഗൗരവമനുസരിച്ച് മരുന്നുകൾ, ഓക്സിജൻ സപ്പോർട്ട്, വെന്റിലേറ്റർ സഹായം എന്നിവ നൽകുന്നു. കൃത്യസമയത്ത് വിദഗ്ധ ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കിയാൽ മിക്ക കുട്ടികൾക്കും ഹൃദയാരോഗ്യം പൂർണ്ണമായി വീണ്ടെടുക്കാൻ സാധിക്കും.
രക്ഷിതാക്കൾക്കുള്ള നിർദ്ദേശം
കുട്ടികൾക്ക് പനി വരുമ്പോഴെല്ലാം പരിഭ്രാന്തരാകേണ്ടതില്ല, കാരണം മയോകാർഡൈറ്റിസ് വളരെ അപൂർവ്വമാണ്. എന്നാൽ പനിക്കൊപ്പം അസാധാരണമായ തളർച്ച, ശ്വാസമെടുക്കാനുള്ള പ്രയാസം, നെഞ്ചുവേദന തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ അവഗണിക്കാൻ പാടില്ല. കുട്ടി കളിക്കാൻ മടി കാണിക്കുകയോ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് പോലും ചിലപ്പോൾ രോഗലക്ഷണമാകാം. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ വീട്ടിൽ ചികിത്സ നടത്താതെ അടിയന്തരമായി ആശുപത്രിയിൽ എത്തിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക.
മെഡിക്കൽ ഡിസ്ക്ലെയിമർ: ഈ ലേഖനം പൊതുവായ അറിവുകൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിന് മാത്രമുള്ളതാണ്. ഇത് രോഗനിർണ്ണയത്തിനോ ചികിത്സയ്ക്കോ പകരമല്ല. കുട്ടികളിൽ ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ഉടൻ തന്നെ ഒരു ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടുക.
